جراحی تغییر جنسیت مرد به زن چگونه است؟

جراحی تغییر جنسیت مرد به زن برای افرادی مطرح است که می‌خواهند ویژگی‌های ظاهری و اندام جنسی خود را با هویت جنسیتی‌شان هماهنگ کنند. در این مقاله به زبان ساده درباره مراحل جراحی تغییر جنسیت مرد به زن، روش‌های انجام عمل، شرایط لازم پیش از جراحی، عوارض احتمالی و نتایج جراحی تغییر جنسیت مرد به زن صحبت می‌کنیم تا با آگاهی بیشتری با این فرایند آشنا شوید.

شرایط لازم برای جراحی تغییر جنسیت مرد به زن چیست؟

پیش از هر اقدام جراحی، فرد متقاضی باید معیارهای مشخصی را احراز کند. این معیارها که عمدتاً بر اساس استانداردهای مراقبتی سازمان‌های بین‌المللی تدوین شده‌اند، شامل موارد زیر هستند:

• تشخیص قطعی ناهماهنگی جنسیتی توسط روان‌پزشک یا روان‌شناس متخصص و ارائه گواهی لازم
• گذراندن دوره‌ای مشخص از هورمون‌درمانی فمینیزه (معمولاً حداقل یک سال) مگر در مواردی که منع پزشکی وجود داشته باشد
• تجربه زندگی واقعی با هویت جنسیتی زن برای مدتی معین
• سن قانونی و داشتن ظرفیت کامل برای تصمیم‌گیری آگاهانه
• برخورداری از سلامت جسمی مناسب برای تحمل جراحی و بیهوشی
• دریافت مشاوره کامل درباره ماهیت غیرقابل بازگشت جراحی، مزایا، محدودیت‌ها و عوارض احتمالی آن

رعایت این شرایط نه یک مانع اداری، بلکه تضمینی برای این است که تصمیم فرد آگاهانه، پایدار و متناسب با شرایط جسمی و روانی او باشد.

جراحی تغییر جنسیت مرد به زن با دکترآخوندی نسب

انتخاب جراح مناسب در جراحی تغییر جنسیت، شاید مهم‌ترین تصمیمی باشد که یک فرد ترنس‌جندر در این مسیر می‌گیرد؛ چرا که این عمل، هم از نظر تکنیکی پیچیده است و هم پیامدهای جسمی و روانی بلندمدتی برای بیمار به همراه دارد. دکتر محمدرضا آخوندی‌نسب، فوق‌تخصص جراحی پلاستیک، این جراحی را بر اساس ارزیابی فردی هر بیمار و رعایت کامل پروتکل‌های پزشکی انجام می‌دهد. در مشاوره‌های اولیه، وضعیت جسمی و روانی بیمار به‌طور کامل بررسی می‌شود تا برنامه جراحی متناسب با آناتومی و انتظارات واقع‌بینانه هر فرد طراحی شود.

اگر قصد دارید این مسیر را آغاز کنید، بهتر است پیش از هر تصمیمی، در یک جلسه مشاوره حضوری تمام پرسش‌ها و نگرانی‌های خود را مطرح کنید تا با دیدی روشن وارد فرآیند درمان شوید.

قبل از جراحی تغییر جنسیت مرد به زن چه کارهایی باید انجام شود؟

هرچه آماده‌سازی پیش از عمل دقیق‌تر انجام شود، احتمال بروز عوارض کمتر و روند بهبودی سریع‌تر خواهد بود. به همین دلیل توصیه می‌شود چند هفته تا چند ماه قبل از عمل، این موارد جدی گرفته شوند:

• انجام آزمایش‌های کامل خون و بررسی‌های قلبی، برای اطمینان از اینکه بدن آمادگی لازم برای بیهوشی و جراحی را دارد
• قطع مصرف داروهای هورمونی استروژن طبق دستور مستقیم پزشک، معمولاً چند هفته قبل از عمل، چون این هورمون‌ها می‌توانند خطر لخته شدن خون را در حین جراحی بالا ببرند
• انجام اپیلاسیون لیزری یا الکترولیز در ناحیه‌ای که قرار است برای ساخت واژن استفاده شود؛ این کار برای جلوگیری از رشد مو در بافت داخلی بدن ضروری است
• ترک کامل سیگار و دخانیات، چون این مواد مستقیماً روی روند ترمیم زخم و خون‌رسانی به بافت‌ها تاثیر منفی می‌گذارند
• در صورت نیاز، دریافت مشاوره تغذیه‌ای و رسیدن به وزن مناسب پیش از عمل
• گفت‌وگو درباره حفظ باروری (مثل فریز اسپرم) با پزشک، مخصوصاً برای کسانی که ممکن است در آینده بخواهند فرزند بیولوژیک داشته باشند

این مرحله شاید کمی زمان‌بر و خسته‌کننده به نظر برسد، اما همین دقت‌های به‌ظاهر کوچک، تفاوت زیادی در نتیجه نهایی جراحی ایجاد می‌کند.

جراحی تغییر جنسیت مرد به زن چه مراحلی دارد؟

افرادی که تمایل دارند جراحی تغییر جنسیت مرد به زن را انجام دهند بایستی مراحل زنانه سازی چهره را طی نمایند. این گونه افراد چهره های مردانه دارند بدین صورت که پیشانی برجسته، چانه های بلند که این ها ممکن است برای فرد ناخوشایند باشد که در چنین شرایطی فرد می تواند جراحی های زیبایی برای اصلاح آن ها انجام دهد.

جراحی های زیبایی صورت

قسمت اصلی جراحی های زیبایی صورت در تغییر جنسیت مرد به زن جراحی روی استخوان به ویژه استخوان پیشانی می باشد، که اکثریت این افراد سینوس های پیشانی برجسته ای دارند و لبه های استخوان حدقه بسیار برجسته می باشد.

در طول جراحی پوست صورت برداشته و استخوان برجسته پیشانی تراشیده می شود و گاها پیش می آید که قسمت های گود با سیمان پر می گردد که در چنین جراحی همزمان جراحی لیفت ابرو نیز انجام می شود.

به طور معمول در این دسته از افراد جراحی بینی و جراحی فک در صورت آنکه فک ابعادش بزرگ و یا جلو باشد نیاز خواهد بود. همچنین از دیگر اعمال زیبایی که برای زیبا سازی چهره در این افراد انجام می شود، انجام جراحی پروتز گونه می باشد.

تراشیدن قسمت برجسته گلو و اصلاح کلفتی صدا با استفاده از اعمال لیزری بر روی تارهای صوتی از دیگر اعمال در جراحی تغییر جنسیت مرد به زن می باشد و گاها پیش می آید که اعمال جراحی دیگری برای زنانه تر ساختن چهره انجام گردد.

هورمون درمانی

جراحی های تغییر جنسیت مرد به زن برای مردانی که تمایل به زن شدن دارند انجام می شود. به طور معمول این دسته از افراد با مراجعه به جراح پلاستیک بایستی تحت درمان با هورمون های زنان قرار گیرند. این هورمون ها توسط متخصص غدد یا متخصص داخلی تجویز شود و توصیه به این افراد این است که یک ماه قبل از عل جراحی داروهای هورونی قطع گردد. این داروهای هورمونی حاوی استروژن هستند و استروژن باعث لخته شدن در اندام های وریدی در زمان عمل می شود.

برای دیدن نمونه کارها لطفا از طرق لینک‌های زیر اقدام نمایید.

• اینستاگرم
• یوتیوب

پروتز سینه

یکی دیگر از اعمال زیبایی که برای افراد در روند جراحی تغییر جنسیت مرد به زن انجام می گردد، پروتز سینه می باشد. در صورتی که مصرف هورمون ها در بزرگ شدن سینه ها موثر نباشد فرد می تواند تحت جراحی پروتز سینه قرار بگیرد.

جراحی ایمپلنت‌های فالوپلاستی

عمل ایمپلنت فالوپلاستی زمانی ضرورت پیدا می کند که فرد نیاز داشته باشد ارتباط جنسی برقرار نماید. انجام این جراحی برای افراد مجرد و افرادی که تمایل به ارتباط جنسی ندارند توصیه نمی گردد زیرا انجام این جراحی پس از چند سال نیاز به تعویض خواهد داشت و این می تواند برای فرد سخت باشد.

بعد از عمل فالوپلاستی

بعد از اینکه عمل فالوپلاستی انجام شد و بیمار بهبود پیدا کرد، بعد از سه ماه تا شش ماه برای مرحله دوم جراحی اقدام می شود که شامل بازسازی کلاهک و کیسه بیضه است. البته کلاهک را حتی می توان در فاصله 10 روز بعد از فالوپلاستی انجام داد اما چون نمی خواهیم این فاصله زیاد شود، این مورد را موکول به جراحی برای بازسازی کیسه بیضه می کنیم.

برای انجام بازسازی کلاهک مجبور هستیم مقداری از پوست از ناحیه ران برداشته می شود تا برای بازسازی استفاده شود. برای بازسازی کیسه بیضه از همان بافت ناحیه استفاده می شود و کیسه بیضه ساخته می شود. از پروتزهای بیضه استفاده نمی شود و در مرحله سوم جراحی برای تعبیه ایمپلنت اقدام می شود.

جراحی آلت تناسلی زنان

افرادی که تمایل دارند جراحی تغییر جنسیت مرد به زن را انجام دهند؛ در اکثر موارد این جراحی به صورت پوستی انجام می شود. در هنگام عمل از عناصری که در آلت تناسلی مرد هست، به عنوان بازسازی آلت تناسلی زن استفاده می کنیم. در این موارد بیضه ها خارج می شود. پوست کیسه بیضه را به عنوان بازسازی واژن استفاده می کنیم. قسمتی از ناحیه سر آلت یا کلاهک پنیس را به عنوان بازسازی کلیتوریس استفاده می کنیم تا فرد بتواند حس جنسی خوبی داشته باشد. و از پوست های اضافه ناحیه برای بازسازی ولو یا ظاهر آلت تناسلی استفاده می کنیم.

برخی می پرسند که ایا حس جنسی کافی است؟ در اکثر موارد حس جنسی کافی است. زیرا کلاهک آلت تناسلی مرد که حس جنسی خوبی دارد به کلیتوریس تبدیل می شود، حس جنسی مناسب است.

در مواردی دیده شده است که در بار اول، جراحی با شکست روبرو می شود، واژن تنگ می شود یا چسبندگی ایجاد می شود یا کلا از بین می رود، در بار دوم از روش روده ای استفاده می شود. البته در برخی روش ها از همان بار اول از روش روده ای استفاده می شود. برای بازسازی واژن قسمتی از روده بزرگ را جدا می کنند و انتهای روده حالت بسته پیدا می کند و کور می شود و قسمت دیگر آن وصل به جایی می شود که باید واژن قرار داشته باشد.

در این روش عمق مناسبی برای واژن وجود دارد. این عمق بین 15 تا 20 سانتی متر عمق دارد و مزیت آن عدم نیاز به استفاده از لوبریکیشن و ژل است. زیرا خود روده ترشحاتی دارد. اشکال اساسی در این روش این است که باید شکم باز شود و این عمل یک جراحی اساسی محسوب می شود و اشکال دیگری که دارد این است که در برخی افراد این ترشحات می تواند بو داشته باشد و این بو می تواند موجب اذیت آن ها شود.

جراحی واژینوپلاستی

در طول جراحی واژینوپلاستی لایه های داخلی و و بیرونی واژن ساخته می شود و از بافت و پوست خود آلت تناسلی استفاده می شود.

• جراح از پوست آلت تناسلی و بیضه استفاده می کند و لایه داخلی و بیرونی لابیا و واژن ساخته می شود.
• جراح دهانه خروجی ادرار را می سازد تا فرد بتواند ادرار کند.
• جراح از بافت جلویی برای ساخت دهانه ورودی واژن کمک می گیرد. به این عمل اینترویتوس گفته می شود.

جراح در طول جراحی واژینوپلاستی پوست را از ناحیه آلت تناسلی می گیرد و کانال واژن جدیدی در داخل می سازد تا به عنوان واژن عمل کند. برای انجام این جراحی پوست از بیضه ها گرفته می شود. این پوست نازک می شود و سپس مورد استفاده قرار می گیرد.

در صورتی که پوست به قدر کافی وجود نداشته باشد می توان پوست لازم را از کناره های شکم گرفت تا جای اسکار واضحی بر جای نماند.

برای ساخت کانال واژینال جراح فضایی را در بین مقعد و مثانه انتخاب می کند و سپس محفظه ای ساخته می شود. زمانی که پوست در این ناحیه قرار گرفت می توان داخل ناحیه را با گاز و مواد اسفنجی پوشانید. این کار تا 5 روز ادامه دارد. گاز فشاری را در داخل پوستی که گرفته شده است وارد می کند تا این ناحیه دچار چسبندگی نشود.

اگر درباره شرایط جراحی تغییر جنسیت مرد به زن، روش مناسب و روند عمل آن سؤال دارید، فرم زیر را تکمیل کنید تا برای مشاوره و بررسی شرایطتان با شما تماس بگیریم.

جدول مراحل کلی جراحی تغییر جنسیت مرد به زن

مرحله	توضیح
ارزیابی اولیه	بررسی پزشکی و روان‌پزشکی پیش از جراحی
درمان هورمونی	استفاده از هورمون‌های زنانه برای تغییرات جسمی
جراحی اصلی	انجام جراحی‌های مرتبط با اندام‌های جنسی
مراقبت پس از عمل	پیگیری پزشکی و رعایت توصیه‌های بهداشتی

به گفته از سایت healthcare.utah.edu در بیشتر واژینوپلاستی‌ها، جراح شما از پیوند پوست برای ایجاد کانال واژن جدید (دیواره داخلی واژن) استفاده می‌کند. برای انجام این کار، جراح شما پوست را از کیسه بیضه شما برداشته و آن را نازک می‌کند تا به عنوان پیوند پوست به خوبی عمل کند.

During most vaginoplasties, your surgeon will use a skin graft to create a new vaginal canal (the inside wall of the vagina). To do this, your surgeon will take skin from your scrotum and thin it so it works well as a skin graft. 

منبع: https://healthcare.utah.edu/transgender-health/gender-affirmation-surgery/vaginoplasty.php

چه مدت زمان فرد در بیمارستان بستری می شود؟

بیماران حدود ۵ روز در بیمارستان بستری هستند و در این مدت استراحت مطلق در تخت توصیه می‌شود. این استراحت به ترمیم مناسب بافت‌ها، رشد پوست پیوندی و شکل‌گیری صحیح کانال واژن کمک می‌کند. در این بازه، وضعیت عمومی بیمار، خون‌رسانی بافت‌ها و علائم عفونت به‌طور منظم تحت نظر قرار می‌گیرد.

جراح یک بانداژ فشاری در ناحیه خارجی واژن قرار می‌دهد تا تورم و خونریزی کنترل شود. پس از برداشتن بانداژها، اغلب بیماران احساس راحتی بیشتری دارند و در صورت پایدار بودن شرایط، امکان ترخیص و ادامه مراقبت‌ها در منزل فراهم می‌شود.

مراقبت‌های بعد از جراحی تغییر جنسیت مرد به زن چگونه است؟

دوران نقاهت این جراحی نسبتاً طولانی است و صبر و پیگیری زیادی می‌طلبد؛ اما اگر مراحل آن را درست طی کنید، نتیجه نهایی واقعاً ارزشش را دارد. در روزهای اول بعد از عمل، بیمار در بیمارستان تحت نظر می‌ماند و از یک سوند ادراری برای تخلیه مثانه استفاده می‌شود تا محل جراحی فشار کمتری تحمل کند.

مهم‌ترین و حساس‌ترین بخش مراقبت‌های بعد از عمل، «دیلاتاسیون» یا گشادسازی تدریجی واژن با استفاده از دیلاتورهای پزشکی مخصوص است. این کار باید طبق یک برنامه زمانی دقیق انجام شود؛ در ابتدا معمولاً چند بار در روز و به‌مرور با فاصله بیشتر، اما در واقع باید تا مدت‌ها ادامه پیدا کند تا از تنگ‌شدن یا کوتاه‌شدن بافت جدید جلوگیری شود. جدی گرفتن این برنامه، دقیقاً همان چیزی است که نتیجه نهایی جراحی را تضمین می‌کند.

علاوه بر این، در چند هفته تا چند ماه اول باید از فعالیت بدنی سنگین، نشستن طولانی‌مدت و رابطه جنسی خودداری کنید تا بافت‌ها فرصت کافی برای ترمیم پیدا کنند. مراجعات منظم به پزشک برای بررسی روند بهبودی هم بخشی جدایی‌ناپذیر از این دوره است؛ این ویزیت‌ها کمک می‌کند هر مشکل احتمالی زودتر شناسایی و رفع شود.

آیا بعد از جراحی تغییر جنسیت مرد به زن امکان بارداری وجود دارد؟

این سوالی است که خیلی از افراد قبل از تصمیم‌گیری از خودشان می‌پرسند. از نظر پزشکی، فردی که این جراحی را انجام داده، رحم و تخمدان ندارد؛ بنابراین امکان باردار شدن و حمل جنین به شکل بیولوژیک برای او وجود ندارد.

با این حال اگر فرد پیش از شروع هورمون‌درمانی یا انجام جراحی، اقدام به انجماد اسپرم کرده باشد، همچنان امکان استفاده از آن اسپرم‌ها در آینده، از طریق روش‌های کمک‌باروری مثل رحم جایگزین، برای داشتن فرزند بیولوژیک وجود دارد. به همین دلیل، توصیه اکید این است که موضوع حفظ باروری، خیلی زودتر از روز عمل و حتی پیش از شروع هورمون‌درمانی، با پزشک مطرح شود تا گزینه‌های موجود بررسی گردد.

عوارض جراحی تغییر جنسیت مرد به زن چیست؟

مثل هر جراحی بزرگ دیگری، این عمل هم بدون ریسک نیست و آگاهی از این عوارض، بخش مهمی از یک تصمیم‌گیری آگاهانه است. رایج‌ترین عوارضی که ممکن است پیش بیاید عبارت‌اند از:

• خونریزی یا تجمع خون (هماتوم) در محل جراحی
• عفونت زخم یا بافت‌های عمقی‌تر
• تنگ‌شدن یا کوتاه‌شدن واژن، مخصوصاً در صورتی که برنامه دیلاتاسیون به‌درستی رعایت نشود
• فیستول، یعنی ایجاد ارتباط غیرطبیعی بین مجرای ادرار، روده و واژن، که خوشبختانه نادر است
• کاهش یا تغییر حس در ناحیه تناسلی
• نیاز احتمالی به جراحی ترمیمی یا اصلاحی در برخی موارد خاص

خبر خوب این است که انتخاب یک جراح باتجربه، رعایت دقیق دستورات پیش و پس از عمل، و پیگیری منظم ویزیت‌ها، تا حد زیادی می‌تواند احتمال بروز این عوارض را کاهش دهد.

سوالات متداول

نتیجه گیری

جراحی تغییر جنسیت مرد به زن یک فرآیند پزشکی چندمرحله‌ای است که با هدف هماهنگ‌سازی ظاهر جسمی با هویت جنسیتی فرد انجام می‌شود. این جراحی نیازمند ارزیابی دقیق پزشکی و روان‌پزشکی، آمادگی جسمی و پیگیری‌های پس از عمل است. آگاهی کامل از مراحل، پیامدها و مراقبت‌ها به تصمیم‌گیری آگاهانه و ایمن کمک می‌کند.